newbahar

Maraton

Ahmet Kurucan, herkul.org

Siz hiç maraton yarışlarında bulundunuz mu? Bulundu iseniz maratonu diğer yarışlardan, mesela 100 metrelik, 400 metrelik yarışlardan farkını fark etmişsinizdir umarım. İlla bedenen ve ceseden bulunmanızda şart değil, teorik bilgi de yeterli bu mevzuda. Maratonun en temel iki özelliğinden biri 42,195 metrelik uzunluğunda oluşudur.Yani 100, 400 metrelik yarışlarla mukayese edilemeyecek kadar uzun bir mesafe. İkincisi ise, maraton yaya koşusudur. Demek maratona katılan kadın veya erkek yarışmacı, bu kadar uzun bir yolu hem yaya olarak kat edecek, hem de bunu yarış havasında yapacak. Zor ve sabır isteyen bir iş değil mi?

Her şeyin olduğu gibi bu yarışın da kendine göre kuralları var. Mesela; yürümekten canınız sıkıldı, koşup bitirivereyim şu geri kalan bir kaç bin metreyi dediniz, yapamazsınız. Kulvar dışına çıkıp, şöyle kestirmeden finishe gideyim istediniz, yarıştan atılırsınız. Yani kural dışı davranışlarınız, amacınız ne olursa olsun, sizin diskalifiye edilmenize yol açar. Diskalifiye; İngilizce, kural dışı davranışlarınız sebebiyle yarışın ortasında bile olsanız, söz konusu yarış için aranan özelliklere haiz olmadığınızı ifade eden güzel bir kelime. Sonuç; bir; sabırlı olacaksınız. İki; yarışı kendi kuralları içinde içinde bitireceksiniz. Üç; yarış başlangıcında var olan ehil olma özelliklerinizi yarış sonuna kadar koruyacaksınız.

Geçenlerde bir yılları nişanlı, iki yılları da evli olarak geçmiş, çocukları henüz olmayan, geçimsizlik nedeniyle ayrılmak isteyen bir çifte verdim bu misali. Eften-püften sebeplerle birlikte girdikleri evlilik maratonunu bitirmeye karar vermişler. Belki son şans, faydası olur düşüncesi ile hakemliğime müracat ettiler.

Öncelikle bir hususu tashih edeyim; Kur’an’ın boşanma prosedürü içinde hakem/hakem heyeti tavsiyesi vardır ama o hakem/hakem heyeti tarafların akrabalarından tecrübeli, bilge kişilerden oluşmalıdır. Dolayısıyla bu hadisedeki hakemlik ile Kur’an’ın tavsiye buyurduğu hakemliği karıştırmamak lazım. Nitekim birlikte olduğumuz süre içinde eşlerin konuşmaları da -pardon tartışmaları, atışmaları diyecektim- bunu gösterdi. Her iki tarafın önceden beni kabullenmesi, kendi haklılıklarını bana tasdik ettirmek içinmis. Ben ne kadar ilkeler bazında konuşalım desem de, verilen misallerle eskiye, yaşanan hadiselere gidildi ve ortam ‘sen-ben’ kavgasınınn verildiği bir düello alanına döndü.

Geriye döneyim, maratonu misal verdim demiştim onlara. Evet, bence evlilik bir maraton yarışıdır. Tıpkı maraton yarışı gibi, bunun da kendine has kuralları vardır.

Bir; bu maratonun uzunluğunu ölçen birim metre değil. Metre olsaydı şunu rahatlıkla diyebilirdik; evlilik koşusu 42,195 metreden daha uzun bir mesafedir. Sene ile, yaş ile de ölçülmüyor evlilik maratonu. 5,10,40,50 yıl denilemiyor; çünkü İslam inancına göre bu işin ahireti de var. O halde şu kabullenilmeli; ölçü birimi belli olmayan bu evlilik maratonunun ne kadar süreceği baştan bilinmiyor. Belki 15 yıl, belki 60 yıl, belki de ebedi.

İki; finishi belli olmayan bu yarışın galibi de yok. Olmaması da lazım. Kadın-erkek birlikte girilen bu parkur, birlikte yürümeyi, ama sürekli yürümeyi gerekli kılıyor. Her yeni gün, her yeni akşam, her yeni dakika sözleşme kendiliğinden yenileniyor. Sonuna kadar el–ele, omuz omuza birlikte yürünülecek diye. Kuralı bilmemek mazeret olarak kabul de edilmiyor üstelik. Onun için bu yarışta eşlerden birinin önde gitmesi yarışın kurallarına aykırı. Bırakın önde gitmeyi, üstün olmayı, üstünlük taslamak bile yasak. Zaten sıkıntılar, geçimsizlikler, anlaşmazlıklar o zaman başlamıyor mu? “Ben senden üstünüm. İktidar benim” havaları sonun başlangıcını oluşturan tavır ve tutumlar değil mi? ‘Kefaet’ yani denklik, işte bu yüzden ortaya konan ve aranan örfi bir şart.

Üç; yarış ortasında canınızın sıkılması, kural dışı davranışlarınız tıpkı maratonda olduğu gibi sizi yarıştan diskalifiye eder. Pekala nedir bu kurallar denecek olursa; iki tip kural var. Bir evrensel; herkes ve her zaman için geçerli bunlar. Evrensel doğrular diyebilirsiniz. Eşinizi bir başkası ile aldatmamak gibi mesela. İki; her bir evli çiftin kendi aralarında birlikte konuşarak, görüşerek, anlaşarak oluşturdukları kurallar. Objektif değil, sübjektif. Yani evrensel değil, kendilerine özgü. Üçüncü şahısların karışamayacağı, neden deyip müdahalede bulunmayacağı, karşılıklı rıza ile gündeme getirilen aile içi kaideler bunlar. Kaide, direk demek. Çadırın orta direği nasıl çadırın ayakta kalmasını sağlıyorsa, bu kurallar da, ailenin varlık ve bekasını sağlıyor.

Bitiriyorum; insan ne melektir, ne de şeytan. Ne ruhani bir varlıktır bütün bütün, ne de cismani. İnsan, adı üzerinde insandır. Onu meleklerden ayıran özellikler olduğu gibi, şeytandan, şeytani varlıklardan ayıran özellikler de vardır. Kadın da böyledir, erkek de. Çünkü kadın ve erkek, insan cinsine ait iki ayrı varlıktır. Ama ayrılıklarında gayrılığın olmadığı, teker teker ele alındıklarında birbirlerine üstünlük taslayabilecek farklı kabiliyetleri olan ve ancak biraraya gelip bu kabiliyetleri birleştirdiklerinde mükemmeliğe ulaşabilecek iki ayrı cins. Evlilik bu bir araya gelişin İlahi formulü. Geriye kalan, başbaşa çıkılan maraton yarışını iradeleri ile tamamlamak. Yolda yarışı terk eden, bu terkin neticelerine katlanır. Katlanmak zorundadır hem dünyada hem de ukbada. Sadece kendisi katlansa iyi; eşini de, varsa çocuklarını da ve toplumu da bu sıkıntılı neticelere ortak eder. Onun içindir ki boşanma, ferdi olmaktan ziyade toplumsal bir hadisedir İslam’da. Ve yine onun içindir ki “Allahın gadab ettiği helaldır boşanma” Efendimizin beyanında.
İyi düşündümüz mü; son kararınız mı boşanma?

Yorumlar (4)